Englisg
AKADEMİK BAKIŞ Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:2016  Sayı: 58  Alan: Türk Dili ve Edebiyatı

Kudret Safa GÜMÜŞ, Abdullah TURAN, İbrahim Emre GÖKTÜRK
BALKAN KÖKENLİ BİR ŞÂİR VE DEVLET ADAMI OLAN FİLİBELİ VECDΒNİN DÎVÂNI’NDA GEÇEN OSMANLI DEVLET YÖNETİMİ ÜZERİNE BAZI MÜLÂHAZALARI
 
Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlar bölgesine yüzyıllar boyunca hâkim olan kurumsal yapısı, diğer hâkim olduğu bölgelerde de olduğu gibi, Balkanlar’ı siyaset, iktisat, kültür, din gibi değişik alanlarda derinden etkilemiştir. Osmanlı İmparatorluğunun oluşturduğu bu kurumsal yapının örneklerini hem devlet yönetiminde görev alan hem de aynı zamanda divân şairi olan kişiler sosyal hayatı da dönüştürerek şiirlerine yansıtmışlardır. Divânlar bu türden kullanımların sayısız örnekleriyle doludur ki zaten son dönemlerde Divân edebiyatının sosyal hayatla ve millî kültürle irtibatını ortaya koyan çalışmalar yapılmakta, Divân edebiyatının halktan kopuk olmadığı dile getirilmektedir. Hem devlet yönetiminde görev alıp hem de divân şâiri olarak devlet yönetimi üzerine düşüncelerini dile getiren şâirlerden biri de Filibeli Vecdî’dir. Hayatının büyük bir kısmını Balkanlarda geçirmiş olan Filibeli Vecdî, değişik yerlerde müderrislik ve kadılık yaparak devlet kademesinde bulunmuş bir divân şairidir. Vecdî’nin divânına baktığımızda ise atandığı veya azledildiği görevlerle ilgili çeşitli anekdotlar verildiğini; karşılaştığı problemleri, yaşadığı dönem ve çevreyle ilgili gözlemlerini açık bir biçimde manzum veya mensur bir biçimde dile getirdiğini görmekteyiz. Şâirin nerede ve ne zaman devlet görevinde bulunduğu ise tespit edilememekle beraber eseri olan divânından hareketle onun Dubniçe, Uzuncaova, Peçuy gibi şehirlerde devlet kademesinde yer aldığı bilgisini edinmekteyiz. Vecdî'nin şiirlerini sunduğu kişilere bakacak olursak onun yaşadığı dönemde en üst makamda bulunan kişilerden en alt makamda çalışan görevlilere kadar pek çok kişiyle irtibatı olan, herkesçe bilinen, hatırı sayılan birisi olduğu anlaşılmaktadır. Bu çalışmada; Filibeli Vecdî’nin, divânı’ndan hareketle Osmanlı devlet yönetimi üzerine olumlu ve olumsuz bazı düşünceleri ortaya konmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Filibeli Vecdî, Divân, Osmanlı Devlet Yönetimi.


BALKANS AND THE STATESMAN THE ORIGIN SAE FILIBELI VECDI'S OF DIWAN IN THE OTTOMAN PREVIOUS GOVERNMENT ON SOME STATES CONSIDERATIONS
 
Prevailing institutional structure for centuries the Ottoman Empire in the Balkan region, as well as in other regions where the judge, the Balkans, politics, economics, culture, deeply affected in various fields such as religion. Both at the same time people with divan poets as examples of this institutional structure involved in management of the state created by the Ottoman Empire, have reflected their social life is also transforming poetry. Divan is filled with countless examples of such use anyway lately Divan literature of social life and national culture being made to contact the study revealed, it is expressed as being divorced from the people of Divan literature. Filibeli Vecdi who is both took public office as well as voicing their thoughts on the state administration as one of the divan poets. Filibeli Vecdi, who spent a large part of his life in the Balkans ecstasy, a divan poet has been doing Professorship at state level and in different places Kadı. When we look at the Vecdî's divan it is assigned various anecdotes about the task that was given or dismissed; the problems faced, he lived and environmental observations clearly in verse or prose, we see that expressed in a form. Where and when the divan poets who can not be identified with the work of the task of the state where the movement of his Dubnic, Uzuncaova, Peçuy in cities like, where we get the information at state level. If we look at the people that provide the Vecdî's the poetry of people in the highest authorities of his during his lifetime, which is in touch with many people as the staff working in the sub-office, well-known, it is understood that someone considered significant. In this study, Filibeli Vecdî's Divan the movement will try to put some thoughts on the positive and negative Ottoman government.

Keywords: Filibeli Vecdi, Diwan, Management of the Ottoman Empire.


Detay

İÇERİK