Englisg
AKADEMİK BAKIŞ Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:2013  Sayı: 39  Alan: Türk Dünyası

Mehmet GEDİZLİ
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ TÜREMİŞ KÖK FİİLLERİN YAPI VE ANLAM ÖZELLİKLERİ
 
Fiil türü sözcük bakımından oldukça zengin bir dil olan Türkçede, fiillere dair pek çok çalışma konusu bulunmaktadır. Tarihi, yapısı ve işletim sistemi bakımından oldukça işlevsel özelliklere sahip olan Türkçenin daha yakından incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Türkiye Türkçesinin kök fiil kadrosunu oluşturan sözcüklerin üçte birinden biraz fazlası incelenmiş ve ortaya çıkan veriler yapı ve anlam yönünden sınıflandırılmıştır. Türkçe üzerine yapılan araştırmalarda karşılaşılmayan bir noktaya dikkat çekilmiş ve alan araştırmacılarına derli toplu veri sunulmuştur. Türkiye Türkçesi döneminde kök fiil olan sözcüklerden bir kısmının Türkçenin bütünlüğü içinde türemiş oldukları tespit edilmiş ve bunların Türkiye Türkçesinde kök fiil konusu içinde ayrı bir başlık açılarak türemiş kök fiil olarak gösterilebileceğine işaret edilmiştir. Türemiş kök fiiller, yapı ve anlam özellikleri bakımından ele alınmış ve yapı özellikleri köklerin ses sayılarına göre sınıflandırılmıştır. Anlam özellikleri de üçe tasnif edilmiş ve sözcüğün karşıladığı anlam sayısı esas alınmıştır. Bir de anlam özellikleri içinde mental süreçleri ifade eden türemiş kök fiiller ayrı bir başlık altında gösterilmiştir. Çalışmanın öncelikli amacı, veri oluşturma üzerine kurulduğundan ve ortaya çıkan verinin çok olmasından dolayı ayrıntılı bir inceleme yapılmamış, genellemelerle yetinilmiştir. Çalışmanın kapsamı, yöntemi ve sonuçları kendi içinde bir bütünlük göstermekte alan araştırmacılarının ilgisini çekeceği umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye Türkçesi, Kök fiiller, Türemiş Kök Fiiller, Mental Fiiller


STRUCTURE AND MEANING PROPERTIES OF DERIVED VERB ROOTS IN TURKISH
 
Turkish is very rich in terms of type of verb phrases; there are a lot of fields of study related to verb roots. In terms of operating system, history and structure Turkish has a lot of functional features and these should be examined more closely. In this study, a little more than one-third of the root verbs in Turkish that make up their roster were analyzed and the resulting data was classified in terms of structure and meaning. Attention was drawn to a point that wasn’t encountered in the research on Turkish before and tidy data was presented to the researchers of the field. During Turkish some of the words that are root verbs derived in its entirety have been identified and by opening a separate heading in root verbs subject, these can be shown as derived root verbs under this title. Derived verb roots were discussed in terms of meaning and structural features and these were classified according to the number of roots’ sound. Meaning features were separated in three parts and the number of meaning of the words was taken in to consideration. In addition to this, derived root verbs expressed mental processes in the meaning properties were shown under a separate heading. The primary objective of the study, detailed review hasn’t done because of setting on building data and having a lot of data, generalizations were enough for them. The scope, method and results of the study have a unity in itself and it is hoped that it will attract the attention of the researchers of the field.

Keywords: Turkish, Verb Roots, Derived Verb Roots, Mental Verbs


Detay

İÇERİK