Englisg
AKADEMİK BAKIŞ Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:2018  Sayı: 65  Alan: Tarih

Ayşe YANARDAĞ
MUDANYA MÜTAREKESİ DÖNEMİNDE İNGİLİZLERİN ÇANAKKALE’DEKİ ASKERİ FAALİYETLERİ
 
26 Ağustos 1922 sabah 5:30 da Türk topçusunun atışıyla başlayan Büyük Taarruz 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtarılmasıyla sona ermiştir. Yunan ordusunun imha edilmesiyle Türk ordusu kuzey batı yönüne Boğazlara doğru ilerlemesine devam etmiştir. Ancak bundan sonra Türk ordusu Boğazlar bölgesinde İtilaf Devletlerinin askerleriyle karşılaşmıştır. İtilaf Devletlerinden Fransa ve İtalya Türklerle bir savaşı istemediği için askerlerini Boğazların Anadolu yakasından çekmiştir. Başlangıçtan beri Anadolu’yu işgal eden Yunanlıları destekleyen İngilizlerle Türk ordusu karşı karşıya gelmiştir. Bu noktada Mustafa Kemal Paşa’nın ustaca uyguladığı kontrollü askeri baskı sayesinde Türklerle İngilizler arasında bir savaş ihtimali bertaraf edilmiş ve Mudanya Mütarekesi imzalanmıştır. Ancak İngilizler Boğazlardan çekilmek istemedikleri için mütarekenin uygulanmasından itibaren Lozan Barış Antlaşmasının imzalanmasına kadar olan (11 Ekim 1922-24 Temmuz 1923) sürede özellikle Çanakkale Boğazında asker, sivil halk üzerinde askeri baskıda bulunmuşlardır. Çanakkale’deki işgalci İngiliz baskısı Lozan görüşmelerindeki süreçten de etkilenmiştir. Bu çalışmada arşiv belgeleri ışığında halkın şikâyetlerine sebep olan Çanakkale’deki İngiliz askeri faaliyetleri incelenmiş ve İngiliz askeri faaliyetlerine karşı Türk tarafının tutumu arşiv belgeleri ışığında açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mudanya Mütarekesi, İngiliz askeri faaliyetleri, Lozan görüşmeleri


MİLİTARY ACTİVİTİES OF THE BRİTİSH İN ÇANAKKALE DURİNG THE MUDANYA ARMİSTİCE
 
The Great Offensive, which started with the artillery fire of Turkish artillery at 5:30 am on the morning of 26 August 1922, ended with the liberation of İzmir on 9 September 1922. After the Greek army was destroyed, the Turkish army continued its march northward to the Straits. But after that, the Turkish army encountered the soldiers of the Allies in the Bosporus region. Of the Allies, France and Italy withdrew their soldiers from the Anatolian side of the Straits as they did not want a war with the Turks. The Turkish army has come face to face with the British forces supporting from the beginning the Greeks, who occupied Anatolia. At this point, the possibility of a war between the Turks and the British was eliminated and the Mudanya Armistice was signed, by means of the controlled military pressure masterfully applied by Mustafa Kemal Pasha. However, as the British did not want to withdraw from the Straits, they carried out military pressures on the soldiers and civilians especially in the Dardanelles until the signing of the Treaty of Lausanne Peace (11 October 1922-24 July 1923). In this study, the British military activities in Çanakkale which caused public were examined and the attitude of the Turkish side against the British military activities was explained in the light of archival documents.

Keywords: Mudanya Armistice, British military activities, Lausanne negotiations.


Detay

İÇERİK