Englisg
AKADEMİK BAKIŞ Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:2014  Sayı: 43  Alan: Siyaset Bilimleri

Shota BEKADZE
XVI. YÜZYIL SONLARINDA AHISKA SANCAĞI’NDA ZİRAî YAPI VE
 
Orpola Köyü hakkında ilk yazılı kayıtlara Osmanlı zamanında düzenlenen 1595 tarihli “Defter-i Mufassal Vilâyet-i Gürcistân” Tahrir Defteri’nde rastlıyoruz. Bu köy 312 yıl (1266-1578) Samtskhe Atabeyleri ve 250 yıl (1579-1829) Osmanlı Devleti’nin Çıldır Vilâyeti sınırları içerisinde yer alan Ahıska Sancağı’nın Azğur Nahiyesi’ne bağlı bulunmaktaydı. Orpola Köyü toprakları günümüzde Gürcistan Cumhuriyeti Samtskhe-Cavaheti Bölgesi’nin Akhaltsikh Belediyesi sınırları içerisindedir. 14 Kasım 1944 tarihinde Ahıska Bölgesi halkının toplu olarak Orta Asya’ya sürgün edilmesi ile Orpola Köyü boşalmış ve haritadan silinmiştir. Çalışmamızda, Orpola Köyü'nün coğrafi konumu, XVI. yüzyıldaki nüfusu ve halkın dini mensubiyeti hakkında bilgiler verilmiş ve 1595 tarihli “Defter-i Mufassal Vilâyet-i Gürcistân” tahrir defteri ışığında köyün ziraî yapısı ve köylülerin geçim durumları tahlil edilerek bazı tespitler yapılmıştır. Ayrıca, çalışmamızda, Orpola doğumlu İstanbul Evliyaları'ndan ve zamanesinin en büyük alimlerinden olan Abdullah Efendi hakkında da bilgi verilmiştir. Son 50 yılda Osmanlı tahrir defterlerinin incelenmesine geniş yer verilse de Osmanlı’nın düzenlediği ve Dil, Tarih, Coğrafya ve Onomastik hakkında çok değerli bilgiler içeren 1595 tarihli “Defter-i Mufassal Vilâyet-i Gürcistân” gibi hazine bu çalışmaların dışında kalmıştır. Tahrir defteri verilerine dayanarak yaptığımız bu çalışma yalnız Orpola’nın değil, tüm Ahıska Sancağı köylerinin XVI. yüzyıl sonlarındaki genel durumu hakkında bilgi vermektir.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Gürcistan Cumhuriyeti, Samtshe-Cavaheti, Azğur, Orpola


AN ASSEMMENT ON AGRICULTURAL STRUCUTRE AND THE LIVING CONDITTION OF PEASENTS IN AHISKA SANJAK AT THE END OF XVI CENTURYTHE CASE OF ORPOLA VILLAGE
 
We encounter the first written records about Orpola village in the State Recordings “Defter-i Mufassal Vilâyet-i Gürcistân’’ dated in 1595 that was made during the Ottoman Empire. This village was inside the Childir region and connected to the Province of Azguri, the Sanjak of Ahiska. This village was situated inside the territory of Samtskhe Atabey’s for 312 years (1266- 1578) and 250 years inside the Childir Province of Ottoman Empire (1579-1928). Nowadays, Orpola is inside the territory of Akhaltsikhe Municipality, Samtskhe-Javakheti region of the Republic of Georgia. On 14th November 1944 the people of Ahiska region was massively deported to the Central Asia and afterwards, the village of Orpola became empty and was erased from the map. In our Study we will identify and give information about the geographical location of the Orpola village, the population, people’s religious affiliation at the end of XVI Century. We also identified and analysed the agricultural structure of the village, living condition of the peasants based on the Ottoman State Recordings: “Defter-i Mufassal Vilâyet-i Gürcistân”. In addition, we give information about one of the Saint of Istanbul, Abdullah Efendi who was born in Orpola. He was one of the greatest scolar of that time. In the last 50 years a big attention was given to the State Recordings of Ottoman State, but the ‘‘Defter-i Mufassal Vilayet-i Gurcistan’’ dated 1595 that is very valuable treasure containing a wealth information about language, history, geography, onomastics, was one of the exception. The research that we did based on the State Recordings gives us a general knowledge not only of Orpola but also the whole villages of Ahiska Sanjak at the end of XVI Century.

Keywords: Ottoman Empire, The Republic Of Georgia, Samtskhe-Javakheti, Azguri, Orpola


Detay

İÇERİK