Englisg
AKADEMİK BAKIŞ Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:2018  Sayı: 65  Alan: Sosyoloji

Kasım KARAMAN
TARIM-GIDA POLİTİKALARI BAĞLAMINDA TÜRKİYE’DE GIDA GÜVENCESİ
 
Bu çalışma ulusal, bölgesel ya da küresel bir tehdit olarak ortaya çıkan açlık problemi ile tarım-gıda politikaları arasındaki ilişkiyi kavramsal ve kuramsal düzeyde ele almayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede olmak üzere dünyada ve Türkiye’deki tarım-gıda politikaları ve gıda güvencesi ilişkisi çeşitli istatistik verilerle değerlendirilmiştir. Gıda üretim düzeyi ile gıda ihtiyacı miktarı küresel düzeyde karşılaştırıldığında, üretimin ihtiyaç duyulan miktardan fazla olduğu görülmektedir. Bu durum gıda güvencesinin yalnızca üretimle ilişkili bir kavram olmadığını ortaya koymaktadır. Bu bakımdan tarladan sofraya tüm üretim, dağıtım ve tüketim ilişkilerini ve süreçlerini kapsayan gıda güvencesi, tarım ve gıda politikalarıyla yakından ilgilidir. Öte yandan gıdanın ekonomi politiği ile ulus devletin gelişimi arasındaki bağlantıyı anlamak, küresel gıda politikalarını belli dönemler halinde tanımlamak için “gıda rejimi” kavramı kullanılmaktadır. Gıda rejimi yaklaşımı, kapitalist dünya ekonomisi ile tarım-gıda arasındaki ilişkileri ve kapitalizmin kendi içinde barındırdığı çelişkileri anlamak ve analiz etmek açısından önem arz etmektedir. Gıda güvencesi düşüncesinin gelişimini kapitalizmin gelişim süreciyle ilişkilendiren yaklaşımlar, gıda sistemlerinin aşamalı olarak değişimini 500 yıllık bir geçmişe dayandırmaktadırlar. Bu süreç, toprak sahipliğinde ve üretim araçlarında meydana gelen değişim, kendi kendine yeter tarımsal üretimden pazar için üretime geçiş, kentleşme ve sanayileşme biçiminde ilerleyerek ekonomik modernleşme sürecine geçmiştir. Türkiye’de tarım sektöründeki değişimler ile gıda sektöründeki üretim ve dağıtım süreçleri arasında karşılıklı etkileşime dayalı yakın bir ilişki söz konusudur. 1970’lere kadar kendi kendini besleyebilen ülkeler arasında yer alan Türkiye’de 1980 sonrası değişen tarım-gıda politikaları nedeniyle zaman zaman temel gıda maddeleri ithal etmek zorunluluğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Gıda güvencesi, Gıda rejimi, Tarım-gıda politikaları, Açlık


FOOD SECURITY IN THE CONTEXT OF AGRI-FOOD POLICIES IN TURKEY
 
This study aims to handle the relationship between hunger which arose as a national, regional or global threat and agri-food policies at a conceptual and theoretical level. Within this framework, the relationship of agri-food policy in the world and Turkey and food security is considered by various statistical data. When the level of food production and the amount of the need of food are compared at a global level, it is seen that the production is more than that is needed. This suggests that food security is not merely a concept related to food production. In this respect, food security, which encompasses all the relationships and processes of production, distribution and consumption from the field to the table, is closely related to agriculture and food policies. On the other hand, the concept of "food regime" is used to understand the link between the economic policy of food and the development of nation state and to define global food policies at certain periods. The approach of food regime is important in order to understand and analyze the relationships between capitalist world economy and agri-food and the contradictions which capitalism have in itself. Approaches which relate the development of the idea of food security to the process of the development of capitalism trace the gradual change of food systems to 500 years of history. The change which occurred in landowning and means of production and the shift from self-sufficient agricultural production to production for the market turned into the process of economic modernization by progressing in the form of urbanization and industrialization. There is a close relationship, based on mutual interaction, between the changes in the sector of agriculture and the processes of production and distribution in the sector of food. In Turkey, which was among the countries which could nourish themselves until 1970s, importing basic food items became an obligation from time to time due to changing agri-food policies after 1980.

Keywords: Food security, Food regime, Agri-food policies, Hunger


Detay

İÇERİK